Rối loạn tâm lý mùa dịch: Mất ngủ, căng thẳng, lo âu

Mùa dịch này ở Sài Gòn, nếu không làm việc trong các lĩnh vực thiết yếu như y tế hay cung cấp thực phẩm, vận chuyển hàng hóa… thì đa phần chúng ta sẽ ở nhà, mỗi người đều có những nỗi lo riêng. Bên cạnh những nỗi lo về sức khỏe thì còn lo thiếu thực phẩm, lo tiền nhà, lo khoản tiết kiệm dằn túi đã dần cạn, mà lo nhất có lẽ là sức khỏe của người thân khi họ bị F0. Tất cả đều có thể dẫn đến rối loạn tâm lý mùa dịch: Mất ngủ, căng thẳng, lo âu…

Mà thời gian rảnh rỗi nhiều quá cũng làm người ta suy nghĩ, sinh ra nhiều nỗi lo hơn. Thế mới nói, khi rảnh rỗi, người ta thường nghĩ quá nhiều. Chứ nếu bận rộn cả ngày, tối về sẽ chẳng còn sức đâu mà nghĩ. Ngày trước đi làm cả ngày, tối về chỉ muốn ăn bữa cơm gia đình, quây quần bên vợ chồng con cái rồi đi ngủ. Có phải khi đó chúng ta đều dễ ngủ và ngủ rất sâu không?

Khi rảnh rỗi, người ta thường nghĩ quá nhiều

Khát khao một giấc ngủ trọn vẹn

Những mẹ bỉm sữa khao khát nhất có lẽ là một giấc ngủ trọn vẹn. Nhưng ai trải qua sinh đẻ rồi mới hiểu – giấc ngủ đối với các mẹ bỉm thực sự xa xỉ. Biết sao được, tâm trí của một người mẹ sau sinh đều đổ dồn vào con. Nào là hút sữa 2 tiếng một lần, ngày cũng như đêm. Hút sữa xong thì rửa bình, tiệt trùng xong thì đã chuẩn bị đến cữ hút sữa tiếp. Cứ xoay mòng mòng cả ngày bên sữa, tã, cho con bú thì còn tâm trí đâu mà nghĩ ngợi linh tinh. Khi đó chỉ mong có ai hút sữa dùm, có ai trông con dùm, có một không gian yên tĩnh để ngủ một giấc cho đã. Ai làm mẹ rồi thì mới biết cái cảm giác đi vệ sinh cũng không được thoải mái là thế nào, nhất là với những mẹ một nách hai con. Có mẹ vừa bế con nhỏ vừa đi vệ sinh, đứa lớn thì ở ngoài cửa gọi mẹ ơi mẹ đâu rồi, vậy thì làm gì còn thời gian mà nghĩ tới sự chán nản hay “rảnh quá không biết làm gì”.

Nhưng mà dạo này có rất nhiều người bị vậy, ngay cả Linh cũng gặp phải tình trạng tương tự, đó là khó ngủ. Ba tháng làm việc tại nhà, có những người thậm chí không có việc để làm online, tức là ở nhà chỉ có ĂN – NGỦ – TỰ CHƠI. Điều này ảnh hưởng đến tâm lý cực lớn, và về lâu dài sẽ có ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và tính cách của con người.

Nguy cơ rối loạn tâm thần gia tăng trong đại dịch

Không chỉ có thiếu ăn, khó khăn tài chính mới là nỗi khổ đâu, mà mệt mỏi về trạng thái tâm lý, tinh thần không ổn định cũng là một nỗi khổ, mà có lẽ chưa nhiều người nhận ra. Nên nếu như bạn đang thức rất khuya, nằm trằn trọc mãi không ngủ được, sáng lại dậy rất muộn, thì hãy chấn chỉnh lại bản thân mình đi. Nó không chỉ là một thói quen xấu, mà về lâu dài còn ảnh hưởng đến tâm lý & sức khỏe của bạn. Đừng chủ quan, giấc ngủ không trọn vẹn, không đủ sâu sẽ khiến bạn mệt mỏi lắm, và sau này quay trở lại với công việc, bạn sẽ đuối rất nhanh.

Theo nhiều nghiên cứu ở Mỹ, 30% bệnh nhân mắc COVID có các di chứng về tâm thần sau khi khỏi bệnh. Mắc COVID thể càng nặng các rối loạn tâm thần càng tăng. Một số trường hợp mắc COVID có biểu hiện giảm trí nhớ, một số ảnh hưởng đến trí tuệ như sa sút trí tuệ, mức độ không nặng nhưng cũng có nhiều bất lợi. Các tác động trực tiếp của bệnh lý này đối với cơ thể là gây tổn thương phổi, đường hô hấp, các cơ quan khác trong đó có não cũng bị tổn thương.

Bên cạnh đó, đại dịch COVID đối với người bệnh cũng như đối với cộng đồng là gây tâm lý lo lắng, sợ hãi rằng mình có thể bị mắc bệnh, khi mắc bệnh nặng có nguy cơ tử vong, nhất là ở những người cao tuổi, người có bệnh mạn tính… Những trẻ em đi cách ly, không được gần bố mẹ; những người trong gia đình mắc bệnh; sự kỳ thị của mọi người đối với những gia đình có người mắc; hay trường hợp những người bị mất mát người thân vì dịch bệnh … Đó là những chấn thương tâm lý rất nghiêm trọng.

Theo GS. TS. BS. Cao Tiến Đức – Nguyên Chủ nhiệm Khoa Tâm thần, Bệnh viện Quân y 103: Dịch COVID khiến hầu như các ngành nghề sản xuất kinh doanh bị ngưng trệ. Các cửa hàng buôn bán nhỏ đóng cửa, doanh nghiệp ngừng sản xuất do công nhân nhà máy nhiễm bệnh. Người buôn bán nhỏ mất việc do giãn cách xã hội. Người nông dân sản xuất ra hàng hóa không thu hoạch được tổn thất về mặt kinh tế. Vận tải, du lịch, nhà hàng, khách sạn đóng cửa… Tỷ lệ thất nghiệp gia tăng, nỗi lo về cơm áo gạo tiền đè nặng khiến tâm lý của những người trưởng thành bị ảnh hưởng nặng nề.

Việc cách ly tại nhà không được giao tiếp với nhiều người xung quanh, khiến mọi người khó chịu, bức xúc vì không được thư giãn, sự căng thẳng, u uất kéo dài cũng là nguyên nhân khiến stress, lo âu, trầm cảm, mất ngủ gia tăng.

Như vậy, đại dịch COVID là một sang chấn, sang chấn đó vừa gây tổn thương cơ thể vừa gây tổn thương về tinh thần nghiêm trọng dẫn đến nhiều nguy cơ mắc các bệnh lý tâm thần rất lớn. Do đó, Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo phải chú ý hơn về mặt sức khỏe tâm thần người dân, không chỉ đối với người già, người trưởng thành mà đối với trẻ em và vị thành niên nguy cơ rối loạn tâm thần cũng rất cao.

Phải chống giặc từ sớm

Chống dịch như chống giặc, sẽ có những tổn thất về mặt tinh thần, sức khỏe nhưng cũng không nên quá lo lắng, việc lúc này chúng ta cần làm là tuân thủ các quy tắc phòng chống dịch để tự bảo vệ cho mình và cho cộng đồng. Rèn luyện sức khỏe, tập thể dục, ăn uống lành mạnh, chọn lựa thông tin, tăng hoạt động có ích… để có tâm lý tốt, tăng sức đề kháng với bệnh tật.

Cách mà Linh vượt qua sự rối loạn này:

+ Trước tiên là tìm một việc gì đó để tập trung làm vào ban ngày, có khung thời gian dành cho gia đình. Buổi tối Linh sẽ đọc sách và tập ngủ sớm.

+ Sáng sớm khi ngủ dậy và buổi tối trước khi đi ngủ Linh thường thiền Ho’oponopono để tâm thái ổn định, bình an hơn.

+ Linh viết blog, viết sách để bản thân không được rảnh rỗi, rảnh quá là sinh ra nghĩ nhiều, nghĩ nhiều thì tối sẽ bị nghĩ lâu và trằn trọc không ngủ được. Linh cũng hạn chế dùng các thiết bị điện tự vào buổi tối.

Nếu không viết blog, viết sách, bạn có thể quay video về chuỗi ngày chống dịch, hoặc các bữa ăn mùa dịch… bất kì việc gì mà bạn thấy hứng thú, muốn tập trung làm nó, để hạn chế tối đa thời gian trống và rảnh rỗi rồi chỉ nằm dài lướt mạng xã hội.

Đừng chủ quan với những rối loạn tâm lý, nó còn đáng sợ hơn những căn bệnh hữu hình.

Mong cho tất cả các bạn và gia đình được bình an.

~ From Lan Linh with love ~

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *